Lucas Chronus Starszy był obok Albrechta Dürera najważniejszym artystą swoich czasów, a dodatkowo ojcem nie mniej słynnego syna.
Lucas Cranach Starszy (z łac. Lucas Chronus; chronus oznacza czas) urodził się najprawdopodobniej w 1472 roku w Kronach w Górnej Saksonii. Od miejsca swego urodzenia przyjął później nazwisko. Jego ojcem był mieszczanin Hans Moller (Maller), od którego Lucas przyjął pierwsze nauki malarstwa i rysowania. Na początku XVI wieku Lucas Chronus znalazł się we Wiedniu, gdzie powstały jego pierwsze ważne obrazy, takie jak Ukrzyżowanie z 1501 roku.
Pobyt w stolicy Austrii był dla Cranacha okresem decydującym o jego artystycznej karierze. Stworzył on wtedy fundamenty pod niemiecką sztukę renesansowego portretu i wprowadził tło pejzażowe do swoich dzieł.
Po pobycie we Wiedniu Cranach przeniósł się do Wittenbergi, gdzie udało mu się uzyskać mecenas saksońskiego księcia-elektora Fryderyka Mądrego. Cranach szybko zadomowił się w nowym miejscu, otworzył kupiecki interes i został trzykrotnie wybrany na burmistrza. Tam też Cranach wraz ze swoimi synami stworzył warsztat malarski i litograficzny. W Wittenberdze zaczął malować portrety i obrazy ołtarzowe, w tym Męczeństwo św. Katarzyny z 1506 roku.
W 1508 roku Cranach wybrał się w podróż studyjną do Niderlandów, skąd zaczerpnął inspiracji w stosowaniu architektury w swoich obrazach. W tym okresie namalował jeden ze swoich najważniejszych obrazów – Ołtarz księżycowy.
Cranach był przyjacielem Marcina Lutra i jednym ze zwolenników reformacji, co znalazło odzwierciedlenie w jego sztuce. Malarz portretował Lutra, a aż 21 całostronicowych drzeworytów znalazło się w słynnej Biblii Lutra z 1522 roku. W tym okresie malarz i jego warsztat realizowali zlecenia osób prywatnych w tym książąt saskich czy kardynała Albrechta Brandenburskiego.
W 1550 roku Cranach opuścił Wittenbergę, a trzy lata później zmarł w Weimarze.
Cranach wraz z synami miał ogromny wpływ na ukształtowanie się malarstwa europejskiego, w tym śląskiego, małopolskiego oraz wielkopolskiego.
Salome z głową św. Jana Chrzciciela
Obraz olejny na desce, o wymiarach 73,5 × 54 cm została namalowany przez Lucasa Cranacha Starszego w 1526 roku i znajduje się w Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie.
Motyw królowej Armenii Mniejszej Salome III trzymającej głowę Jana Chrzciciela był bardzo popularnym tematem w sztuce. Sam Cranach wykonał co najmniej trzy obrazy o podobnej kompozycji (1515 oraz 1530). Historia Salome, która była wnuczka Herodota Wielkiego i córką Heroda III i Herodiady opisana została w Ewangelii Mateusza (Mt. 14,1-12). Według tej historii Herod Antypas, tetrarcha Galilei i Perei i ojczym Salome, po tym jak ona zatańczyła dla niego, obiecał spełnić każde jej życzenie. Jej matka Heriodada zażądała wtedy głowy proroka, która ostatecznie podano jej na tacy.
Prezentowany obraz jak wynika z dokumentów pod koniec XVIII wieku znajdował się w zamku królewskim w Bratysławie, po czym trafił do kolekcji królewskiej we Wiedniu. Obecnie wraz z innym obrazem przedstawiającym Salome i ściętą głowę Jana Chrzciciela znajduje się w Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie.
Inne Obrazy
