Dziki gon, zwany również Dzikim Łowem, Dzikim Polowaniem lub Dzikimi Zastępami wywodzi się z europejskiej mitologii i oznaczał zastęp zjaw podróżujących po niebie.
KTO
Dziki Gon był przedstawiany jako upiorny przelot różnego rodzaju duchów, demonów, wojowników lub czarownic na wierzchowcach lub na przykład miotłach po niebie w akompaniamencie burz, gromów, piorunów i wiatru. Warto zaznaczyć, że przedstawienie Dzikiego Gonu w dużej części zależało od danej kultury. Najlepiej poznany jest on w mitologii Skandynawów, gdzie na jego czele stał Odyn, zbierający dusze poległych wojowników do Walhalli.
GDZIE
Podania związane z Dzikim Gonem występowały powszechnie w północnej, zachodniej i środkowej Europie, wśród ludów germańskich, słowiańskich oraz celtyckich:
- w Skandynawii na czele upiornego pochodu stawał Odyn na swym ośmionożnym rumaku Sleipnirze, Freja (bogini wegetacji, miłości, płodności i magii), Lusse (bóstwa zimowego) lub Frigg (małżonki Odyna);
- w Wielkiej Brytanii (folklor anglosaski) ma czele stał albo duch lasu Hern Łowca (jego pierwowzorem był Cernunnos, czyli Rogaty Bóg będący małżonkiem Wielkiej Bogini) na czele orszaku elfów (Sidhe), albo postacie mitologiczne jak król Artur, albo postacie historyczne jak Herewad czy nawet znany korsarz Francis Drake;
- W Walii i wywodzącej się z niej mitologii walijskiej (cymryjskiej) pojawiał się orszak boga Gwynna ap Nudda;
- W Niemczech przewodził mu Wodan (Wotan).
Negatywna mitologizacja Dzikiego Gonu wśród ludów germańskich nastąpiła później. Stał się on bowiem poddanym małżonki Wotana bogini Holdy (Huldra), której podlegały także holdy czyli demony będące przewodnikami dusz zmarłych.
WYGLĄD
Dziki Gon przedstawiano najczęściej jako pochód czarnych widm lub zjaw. Ich wygląd miał wywoływać strach, toteż postacie miały upiorny wygląd i przedstawiano je jako kościotrupy lub monstra odziane w powłóczyste, czarne szaty.
TRADYCJA
W tradycji skandynawskiej Dziki Gon pojawiał się najczęściej w czasie najdłuższej nocy w roku, a więc w moc przesilenia zimowego (Jul, Szczodre Gody), a także w okresie od Bożego Narodzenia do Święta Trzech Króli lub przed Wielkanocą. Najczęściej pojawienie się Dzikiego Gonu zwiastowało katastrofę, taką jak śmierć, wojnę, zarazę. Mówiono, że Dziki Gon porywał osoby napotkane po drodze i zabierał je do krainy umarłych.
Dziki Gon często przedstawiano jako oddających hołd koczowniczych wojowników-wilków zwanych Hari lub Herilaz, którzy między majem a celtyckim świętem Samhain mieli napadać na wioski, przeciwstawiając się osiadłym społecznościom rolniczym.
IMPLIKACJE
Literatura
- W opowieściach o wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego pod postacią Dzikiego Gonu:
W sunącej po niebie wstędze zjawiają się niewyraźne, koszmarne sylwetki jeźdźców. Są coraz bliżej, widać ich coraz wyraźniej. Chwieją się bawole rogi i wystrzępione pióropusze na hełmach, spod hełmów bieleją trupie maski. Jeźdźcy siedzą na szkieletach koni, okrytych strzępami kropierzy. Wściekły wicher wyje wśród wierzb, klingi błyskawic bez ustanku tną czarne niebo. Wiatr zawodzi coraz głośniej. Nie, to nie wiatr. To upiorny śpiew.
- w książce Czarodziejka, Michaela Scotta;
- w książce Miasto niebiańskiego ognia Cassandry Clare;
- w Potopie Henryka Sienkiewicza:
I w tych lasach, i na pustych polach lecieli jak ów orszak piekielny rycerzy krzyżackich, o których lud powiada na Żmudzi, iż czasami, wśród jasnych nocy miesięcznych, zjawiają się i pędzą przez powietrze zwiastując wojnę i klęski nadzwyczajne.
- w Weselu Stanisława Wyspiańskiego:
Gonitwy po niebie konne;
rycerze jacyś ogromni
stoją równo w dwa szeregi
i dalekim łanem drzewców
godzą na się wielkim pędem.
- w Dziki Gon króla Stacha Uładzimira Karatkiewicza;
- w Przesileniu Katarzyny Bereniki Miszczuk;
- w Wampirze Cesarstwo Jaya Kristoffa;
- w Żołdak i zło świata Michaela Moorcocka;
- w Fionavarskim Gobelinie G.G.Kaya.
Inne
- W grach komputerowych z serii Wiedźmin, szczególnie w części 3, Dziki Gon jest ważnym elementem fabuły;
- Dziki Gon pojawia się w League of Legends;
- w serialu Teen Wolf (6 sezon);
- w poemacie symfonicznym Strzelec potępiony Césara Francka z 1882 roku;
©http://empiresilesia.pl
