Olympia Maneta należy do kategorii szczególnie prowokujących obrazów i stawiana jest w jednym rzędzie między innymi z Pochodzeniem świata Gustave Courbeta.
Édouard Manet urodził się 23 stycznia 1832 w Paryżu w zamożnej mieszczańskiej rodzinie. Jego ojcem był prawnik Auguste Manet, szef gabinetu w Ministerstwie Sprawiedliwości, zaś matką arystokratka Eugénie Désirée Fournier. Édouard Manet był najstarszym z trójki dzieci pary. Jego braćmi byli Eugènea i Gustave. Manet nie był przykładnym uczniem, ale szybko odkryto jego talent artystyczny. Po licznych próbach znalezienia zajęcia Manet zdecydował się zostać artystą.
Manet, który inspirował się w dużej części dziełami Tiziano Vecelliego (1488/1490–1576), zwanego Tycjanem, czołowego przedstawiciela szkoły weneckiej włoskiego malarstwa renesansowego, w końcu stał się jednym z najważniejszych twórców, a zarazem prekursorem impresjonizmu, a więc kierunku w sztuce europejskiej, którego celem było dążenie do oddania zmysłowych, ulotnych momentów, co często wiązało się ze sprzeciwem wobec purytańskiemu mieszczaństwu.

W drugiej połowie życia malarz musiał mierzyć się z powikłaniami po syfilisie, co w końcu doprowadziło do gangreny nóg. Édouard Manet zmarł 30 kwietnia 1883 roku w Paryżu.

Édouard Manet lubił gorszyć, ale było to powiązanie z wielką sztuką, którą reprezentował. Pochodzący z 1863 roku obraz Olimpia swoimi korzeniami sięga dzieła Tycjana Wenus z Urbino. Manet jednak przekształcił obraz Wenecjanina w coś gorszącego, zmieniając przy tym proporcje między sztuką a obscenicznością. U Tycjana przedstawiona kobieta jest całkiem naga, nie patrzy lubieżnie, a u jej stóp leży pies, symbol wierności. Manet przedstawił za to kobietę upadłą, prostytutkę, która leżąc na szezlongu zsuwa pantofelek, co było symbolem zepsucia i nieczystości. Patrzy ona wyzywająco w stronę widza, a u jej stóp siedzi mały czarny kotek, symbol kobiecej seksualności. Warto zwrócić uwagę, że dzieło Maneta nie było hołdem dla dzieła Tycjana, a raczej jego reinterpretacją. Olimipa Maneta była namalowana niechlujne, jako postać niemal rozmyta, a tłu brakowało głębi w porównaniu z Wenus z Urbino.

Manetowi do obrazu pozowała Victorine Meurent (1844–1927), znana francuska malarka i modelka. Manet poznał ją w 1862 roku, kiedy ta miała zaledwie 18 lat. Do 1875 roku pozowała mu do wielu obrazów, w tym do takich arcydzieł jak Śpiewaczka uliczna, Śniadanie na trawie i Kolej. Meurent nie była kurtyzaną i pozowała także innym artystom, między innymi Edgarowi Degas (1834–1917) i Alfredowi Stevensonowi (1823–1906). Była znana ze swojej charakterystycznej urody – rudych włosów i drobnej figury, w związku z którymi nazywano ją Krewetką.

Olimpia Maneta wywołała ogólne zgorszenie na Salonie Paryskim w 1865 roku i sprawiła, że do artysty przylgnęła etykieta skandalisty i destruktora tradycji akademickiej, który okradł akt z jego mitycznego rusztowania [Eunice Lipton]. Już w czasie paryskiego Salonu Odrzuconych w 1863 roku Manet zaprezentował obraz Śniadania na trawie, który wywołał powszechne oburzenie. W tamtych czasach takie akty jak obraz Maneta należały do rzadkości, a kobiety przedstawiane nago były głównie postaciami mitologicznym lub biblijnymi. Akty prywatne zamawiali głównie bogacze, a obrazy ukrywane były za kotarami w zamkniętych przestrzeniach. Warto także zwrócić uwagę na fakt, że kobiety, które ówcześnie nago pozowały do obrazów, a były to z reguły prostytutki, nie były jako takie przedstawiane, natomiast Olimpia Maneta jest wyzywająco spoglądającą na widza prostytutką czyli Filles de maison. Wygląda to tak, jakby spoglądała na właśnie wchodzącego do jej pokoju klienta. Dodatkowego smaczku dodaje fakt, że ówczesne kurtyzany często nadawały sobie mitologiczne pseudonimy, właśnie takie jak Olimpia. Prostytutka zakrywa łono, jakby sugerując, że odsłania je tylko za pieniądze.
| Szkice koncepcyjne Maneta w różnych technikach do powstania Olimpii | |
![]() | ![]() |
![]() | |
Oprócz Olimpii malarz przedstawił także czarnoskórą służącą – Laure – jako bohaterkę drugiego planu, przynoszącą kurtyzanie bukiet kwiatów od wielbiciela. To także przy okazji drwina Maneta z „prymitywnej” seksualności kolonizowanych – kobieta jest przecież, w odróżnieniu od Europejki ubrana.

Obraz Maneta wywołał ogólne zniesmaczenie, a artysta otrzymał niepisany zakaz wystawiania na kolejnych Salonach.

Manet znalazł jednak także swoich obrońców, w tym słynnego poetę wyklętego Charlesa Baudelaire’a (1821–1867). Nie mniej słynny pisarz Emil Zola (1840–1902), pisał: Manet jest artystą nowoczesnym, realistą, pozytywistą. Maluje ludzi tak, jak ich widzi w życiu, na ulicy lub w mieszkaniu, w ich zwykłym otoczeniu, ubranych wedle naszej mody, krótko mówiąc – jako ludzi współczesnych. Nie byłoby jeszcze w tym nic złego; najgorsze jest to, że artysta stworzył nową formę dla nowego tematu, i to właśnie ta nowa forma wszystkich drażni. Jest żywo krytykowany, ale także naśladowany; w swojej dziedzinie jest on uznanym mistrzem (…) zapowiadając ową szkołę naturalistyczną, o której marzę wierząc, że odnowi sztukę i poszerzy ramy ludzkiej wytrwałości. Malarza bronił także kolega po fachu, Claude Monet (1840–1926), dzięki któremu zorganizowano zbiórkę, odkupiono dzieło od wdowy po Manecie – Suzanne Manet – i w 1890 roku przekazano je do Luwru. Dziś można je oglądać w Musée d’Orsay.
Inne obrazy






©http://empiresilesia.pl








