Przegląd Literatury 01/2019 (64)

W ostatnim tegorocznym przeglądzie prezentujemy Państwu klasyka Stevensona, doktora kanibala, dwa klasyki kosmicznej komedii oraz naukowe wyjaśnienie jednego z tych tytułów. Także sam wygląd Przeglądu zmienia się, powróciły także krótkie recenzje. Mamy nadzieje, że są to zmiany na lepsze…

TYTUŁ Doktor Jekyll i pan Hyde
AUTOR Robert Louis Stevenson
TŁUMACZENIE Lesław Haliński
WYDAWNICTWO Vesper
DATA i MIEJSCE WYDANIA
SERIA Arcydzieła literatury światowej
TYTUŁ ORYGINAŁU The Strange Case of Doctor Jekyll and Mr. Hyde

NOTKA

Fascynująca opowieść szkockiego neoromantyka i autora wielu książek przygodowych o dwoistości ludzkiej natury.

Ceniony londyński lekarz Henry Jekyll uważa, iż każdy nosi w sobie dwa przeciwstawne charaktery: jawną prawość i dobroć oraz skrywane zło, agresję i dążenie do destrukcji. Prowadzi doświadczenia chemiczne, które mają na celu wynalezienie eliksiru, radykalnie zmieniającego osobowość. Pod osłoną nocy doktor Jekyll zamienia się w okrutnego pana Hyde’a, który jest ucieleśnieniem zła.

Powieść Stevensona uznawana jest za portret psychopatologicznej podwójnej osobowości. „Doktor Jekyll i pan Hyde” szybko odniósł sukces i stał się jednym z bestsellerów R.L. Stevensona. Pierwsze adaptacje sceniczne książki pojawiły się rok po jej publikacji, a nowela stała się kanwą wielu filmów i komiksów.

RECENZJA

Ta krótka nowela po raz pierwszy została opublikowana 5 stycznia 1886 roku i odniosła wielki, światowy sukces. Jej autor (twórca m.in innych bestsellerów, takich jak Wyspa Skarbów, Porwany za młodu) odmalował dwoistość ludzkiej natury z przerażająca precyzja. Mamy więc poczciwego doktora, który dąży do odkrycia prawd nie dla niego przeznaczonych, w wyniku czego objawia się jego druga, o wiele bardziej niebezpieczna i dramatyczna natura. Odrysowany portret podwójnej natury doktora Jekyll’a spełnia także obawy autora co do kondycji i przyszłości ludzkiej rasy (podobnie jak wiele książek i autorów z tego okresu, w obawie przed dynamicznym i niespotykanym dotąd rozwojem nauki). Bohater doskonale zdając sobie sprawę z dwoistości ludzkiej natury, postanawia wie stworzyć środek, by oddzielić dobrą od złej, jednak jak to w życiu bywa,  to właśnie ta druga, mroczna natura człowieka zwycięża niemal ostatecznie. Postać doktora stała się jednym z symboli epiki wiktoriańskiej, osoby która prze ku nieodkrytemu i często zakazanemu bez względu na koszty i dramat otoczenia. Obraz takiego człowieka, zagubionego w dwóch sprzecznościach obrazuje cytat: Tak więc miałem obecnie dwie osobowości i dwie postaci zewnętrzne: jedna była bez reszty zła, druga natomiast pozostawała dawnym doktorem Jekyllem, owym zbiorem sprzeczności, który tak bardzo chciałem udoskonalić. Nawet dziś, pomimo upływu lat, co daje się zauważyć rozwlekłymi opisami, lichością dialogów oraz ubogą charakterystyka drugorzędnych postaci, nowela Stevensona stanowi ciekawy przykład uniwersalnej walki dobra ze złem we wnętrzu człowieka.

Na koniec ciekawostka – ponoć sama historia przyśniła się Stevensonowi, a ów sen został w najważniejszym momencie przerwany, przez żonę szkockiego pisarza.


 Znalezione obrazy dla zapytania Milczenie owiec książka

TYTUŁ Milczenie owiec
AUTOR Thomas Harris
TŁUMACZENIE Andrzej Szulc
WYDAWNICTWO Albatros
DATA i MIEJSCE WYDANIA
SERIA Hannibal Lecter (tom 2)
TYTUŁ ORYGINAŁU The silence of the lamb

NOTKA

Clarice Starling, młoda adeptka Akademii FBI w Quantico, rozpoczyna staż w sekcji behawioralnej Biura, zajmującej się seryjnymi zabójstwami. Jej pierwszym zadaniem jest spotkanie z przybywającym w szpitalu dla umysłowo chorych wielokrotnym mordercą i kanibalem, z zawodu psychiatrą – doktorem Hannibalem ecterem, prawdziwym geniuszem zła. Zwierzchnik Clarice, Jack Crawford, liczy na to, iż Lecter pomoże FBI w zidentyfikowaniu innego zbrodniarza, nazwanego przez media Buffalo Billem, który od kilku miesięcy terroryzuje Stany Zjednoczone, porywając, mordując i obdzierając ze skóry młode kobiety. Starling wdaje się z Lecterem w niebezpieczną grę psychologiczną: w zamian za okruchy informacji na temat Buffalo Billa opowiada mu o swoim dzieciństwie, pozwalając, by oddawał ją osobliwej psychoanalizie. Czy dzięki genialnej intuicji Lectera uda się wpaść na trop psychopaty, zanim ten zabije kolejną porwaną kobietę? A może doktor wie o morderstwach więcej, niż chce ujawnić?

RECENZJA

Powieść Harrisa na stałe weszła do kanonu thrillerów psychologicznych, stając się od premiery, która miała miejsce w  1988 roku, wielkim wydawniczym hitem. Autor zebrał niemal wszystkie kanoniczne elementy thrillerów i stworzył dzieło w gatunku ostateczne i to dosłownie. Niebanalne dialogi prowadzone jednak z wyczuciem i sprawnością prawdziwych mistrzów pióra, wartka akcja odznaczająca się jednak wyczuciem i prostotą, a także, a może przede wszystkim, doskonale skonstruowani, wielowymiarowi bohaterowie.  To książka, która potrafi przestraszyć, to także powieść, która mimo tematu wiodącego i wielu scen naprawdę odrażających, napisane jest z niezwykłym smakiem, nie bazując na prostych zagrywkach. Naprawdę rzecz godna polecenia, abstrahując juz od świetnego filmu pod tym samym tytułem.

 


TYTUŁ Wielki Guslar wita obcych
AUTOR Kir Bułyczow
TŁUMACZENIE Tadeusz Gosk, Anita Tyszkowska-Gosk, Ewa i Eugeniusz Dębski
WYDAWNICTWO SOLARIS
DATA i MIEJSCE WYDANIA Stawiguda 2009
SERIA
TYTUŁ ORYGINAŁU

NOTKA

Wybór guslarskich opowiadań THE BEST OF THE BEST nareszcie we właściwej dla tej prozy oprawie, w ekskluzywnym wydaniu w serii Klasyka SF. Bo co jak co, ale opowiadania guslarskiej do kanonu weszło już dawno.

Ze względu na obszerność wyboru (ponad 800 stron) zestaw zostanie podzielony na 2 tomy, WIELKI GUSLAR WITA oraz WIELKI GUSLAR WITA OBCYCH. W pierwszym znajdą się opowiadania o niezwykłych przygodach mieszkańców Guslaru, a w drugim opowiadania o bliskich spotkaniach trzeciego stopnia z udziałem guslarczyków. W obu tomach opowiadania zostaną ułożone w porządku chronologicznym. Opowiadania Kira Bułyczowa o Wielkim Guslarze towarzyszą polskiemu czytelnikowi od wielu, wielu lat i wciąż bawiąc skłaniają do zadumy nad człowiekiem. W Guslarze jak w zaczarowanym zwierciadle skupiają się śmiesznostki, wady, zalety, pragnienia i lęki naszej cywilizacji. Choć Bułyczow bezlitośnie obnaża i ośmiesza swoich bohaterów, kpi z nich bezustannie, to jednocześnie bardzo ich lubi, dzięki czemu wciąż każdy z nas może być dumny, że jest człowiekiem. Wielki Guslar to małe powiatowe miasteczko, niby niczym nie różniące się od innych prowincjonalnych miasteczek w zachodniej Rosji, gdyby nie częstotliwość cudów i niewyjaśnionych zdarzeń, jaka ma w nim miejsce. I już nie chodzi o tych kosmitów, których można spotkać na każdym podwórku czy w trakcie grzybobrania. W Guslarze dzieją się naprawdę dziwne rzeczy – bo jak inaczej nazwać hodowle mamutów i prerodaktylów, odkrycie eliksiru młodości,

RECENZJA

Drugi tom zbiorczych opowiadań uwielbianego w Polsce rosyjskiego autora, dostarcza wielu wrażeń, choć nie tylko pozytywnych. Kilka opowiadań (głównie długie Rycerze na rozdrożach) stoi naprawdę na wysokim poziomie, jednak w zbiorze znalazło się także parę wyraźnie słabszych tekstów. Mimo wszystko, to dalej doskonała zabawa nie tylko dla fanów autora i Guslaru. Perypetie jego bohaterów zabierają nas przez całą masę emocji, od śmiechu po refleksję. Czasami zaskakują, a czasami zmuszają do zastanowienia, ale zawsze bawią, dzięki charakterystycznemu stylowi jej autora. Cykl opowieści guślarskich to w wielu przypadkach doskonała zabawa, nawet mimo kilku słabszych tekstów, a jako całość, na stale zagościł w annałach fantastyki.

 


TYTUŁ Autostopem przez Galaktykę
AUTOR Douglas Adams
TŁUMACZENIE Paweł Wieczorek
WYDAWNICTWO ZYSK i S-ka
DATA i MIEJSCE WYDANIA Poznań 2016
SERIA Autostopem przez Galaktykę (tom 1)
TYTUŁ ORYGINAŁU The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy

NOTKA

Pewnego dnia młody Ziemianin Arthur dowiaduje się z zaskoczeniem, że jego najbliższy przyjaciel Ford jest kosmitą, a Ziemia niemal za chwilę zostanie zniszczona, gdyż znajduje się na trasie planowanej międzygalaktycznej autostrady. Jak mu przekazuje beznamiętnie przyjaciel, informacja o tych planach została już dość dawno wywieszona w jakimś galaktycznym urzędzie na planecie Alfa Centauri, tyle że Ziemianie ich nie oprotestowali, co oznacza że wyrażają zgodę. Unicestwienie ojczystej planety oraz zagłada całego ludzkiego gatunku to dla Arthura dopiero początek niesamowitych przygód, albowiem tuż przed katastrofą Ford zabiera go statkiem kosmicznym w podróż po Galaktyce, w trakcie której zbiera materiały do nowej edycji kompendium wszelkiej znanej wiedzy, czyli przewodnika Autostopem przez Galaktykę. W trakcie tej niekończącej się podróży, odbywanej między innymi w towarzystwie neurotycznego robota Marvina, Arthur spróbuje rozwiązać największą zagadkę kosmosu oraz spróbuje pojąć sens życia.

RECENZJA

Cykl stworzony przez autora składa się z 5 powieści, czyli jak nazywał je sam autor: dwoma trylogiami w pięciu częściach, z których otwierająca nosi także nazwę całego cyklu i jednocześnie motywu przewodniego, czyli przewodnika pod tytułem: Autostopem przez galaktykę. Po pierwsze do całej historii trzeba mieć ogromny dystans, nie jest to bowiem pozycja dla każdego, a już na pewno nie dla tych, którzy ledwo tolerują angielskie poczucie humoru. Po drugie, trzeba wyłączyć myślenie podczas tej lektury tej książki, a najlepiej nie


TYTUŁ Nauka i fikcja w Autostopem przez Galaktykę
AUTOR Michael Hanlon
TŁUMACZENIE Jacek Bieroń
WYDAWNICTWO Zysk i S-ka
DATA i MIEJSCE WYDANIA Poznań 2007
SERIA
TYTUŁ ORYGINAŁU  The Science of the Hitchiker’s Guide to the Galaxy

NOTKA

Lekki i przystępny, lecz w pełni wyczerpujący przewodnik po współczesnych zagadnieniach nauki i kosmologii, które stały się inspiracją dla klasyki science fiction – trylogii w pięciu częściach Douglasa Adamsa: od wielkiego wybuchu, przez teorię prawdopodobieństwa, superkomputery, podróże w czasie, komputerowe tłumaczenie, pozaziemskie życie, aż po koniec wszechświata i nie tylko.

RECENZJA

Przewodnik po naukowych zagadnieniach wykorzystanych w świecie stworzonym przez Douglasa Adamsa, to doskonały przykład, w jaki sposób napisać ciekawą i inspirującą książkę o trudnych tematach. Autor, brytyjski publicysta, doskonale wywiązał się z zadania, nawiązuje bowiem do komicznego stylu autora powieści, nie odchodzi jednak zbyt daleko od głównego toku rozważań, przedstawiając naukowe zagadki z wprawa i w prosty sposób, doskonały dla laików.  To książka dla fanów Autostopem

Copyright ©http://empiresilesia.pl

Post Author: Rulez260

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *