100 klasyków na 100 wieczorów #8: Mozart-soave sia il vento

Przedstawiamy już drugi utwór Mozarta w naszym cyklu. Pochodzi on z opery Cosi fan tutte skomponowanej pod koniec 1789 roku. Autorem libretta do niej był Włoch Da Ponte.

Autor: Wolfgang Amadeusz Mozart. W latach 1769-1773 młody kompozytor trzykrotnie odwiedził Włochy. ówcześni uważano, że  najważniejszym dla każdego kompozytora jest opanowanie włoskiego stylu operowego. Włoski okres w życiu muzyka to pasmo wielkich sukcesów. Przebywał w Mediolanie i w Neapolu. Zyskał tam sobie uznanie i sławę, m.in u papieża który nadał mu tytuł Kawalera Orderu Złotej Ostrogi (wcześniej podobnie wyróżnienie trafiło tylko w ręce Glucka). W Mediolanie Mozart napisał operę: Mitrydates, król Pontu, która odniosła wielki sukces, podobnie jak druga włoska opera Austriaka Lucio Silla. W 1773 roku wyruszył wraz ojcem do Wiednia.

Okres: klasycyzm

Utwór: Tercet Soave sia il vento z opery Cosi fan tutte, ossia La scuola degli amanti KV 588. (Tak czynią wszystkie, czyli szkoła kochanków)

Opera komiczna Così fan tutte powstała w dwóch aktach. Muzykę do niej napisał Mozart, zaś libretto włoski pisarz Lorenzo Da Ponte (Emmanuele Conegliano). Utwór powstał na zlecenie arcyksięcia Józefa II Habsburga, pod koniec 1789 roku we Wiedniu. Jego premiera odbyła się zaś w drugiej połowie stycznia 1790 roku w Burgtheater. Uznano ja za frywolną, jednak jej pierwsze prezentacje odniosły duży sukces. Na przeszkodzie jej sukcesowi stanęła śmierć Józefa II, który nie przybył nawet na premierę z powodu ciężkiego stanu zdrowia. Później wystawiano ją rzadko i często ze zmianami w tekście. W Polsce miała premierę dopiero w 1933 roku w Poznaniu. Dzieło było krytykowane powszechnie, między innymi przez Wagnera i Beethovena. Znalazły się jednak także głosy pochwalne, np. Alberta Einsteina, doceniające tak libretto jak i muzykę. Opera odznacza się zawrotnym tempem akcji.

Opera Mozarta i Da Ponte opowiada historię dwóch oficerów, i ich narzeczonych, którzy wychwalają pod niebiosa piękno i skromność swych dam. Pewien starszy austriacki arystokrata, zakłada się więc, o niewinność młodych kobiet. Jak się okazuje, dzięki intrygom, obie dalekie są w zachowaniu czystości i swojego uwielbienia dla ukochanych, oni sami na szczęście ujawniają się w ostatniej chwili, ratując swój honor oraz odkrywając zdradę i mimo, że stary pan przegrał zakład, to tak naprawdę jego słowa się sprawdziły, gdyż tak czynią wszystkie…

Tercet Soave sia il vento pojawia się w pierwszym akcie i tworzą go obie wielkie zakochane damy oraz przyjaciel domu, austriacki szlachcic i zarazem deus ex machina całej intrygi. W operze niemal wszyscy (oprócz Don Alfonso, owego intryganta oraz Despiny – służącej) kłamią. Oboje z zadowoleniem przyglądają się losom tragicznej czwórki. I to właśnie Alfonso i Despina wydają się postaciami prawdziwymi i realistycznymi, ostojami moralizmu i ludzkich uczuć, w odróżnieniu od wykrzykujących puste slogany kochanków.

Fragment tercetu:

Soave sia il vento,
tranquilla sia l’onda,
ed ogni elemento
benigno risponda
ai nostri desir.
(Delikatny jest wiatr,
spokojne są fale,
i każdy z elementów
zaczyna odpowiadać
na nasze pragnienia).
 
W operze każdy z bohaterów kreuje się ponad stan: nic nie wspominając o kochankach, don Alfonso tworzy wokół siebie mit mędrca, Despina zaś chce po prostu dokazać swoim paniom. I w tej odwiecznej prawdzie, kreowania się kim kim się nie jest zawiera się geniusz operowy Mozarta. W kreowaniu prostych treści podsumowanych wielką muzyką.
Bibliografia:
  • Muzyka, Encyklopedia Audiowizualna Britannica, 2006.
  • W. Spyrka, Analiza tercetu Soave sia il vento z opery Wolfganga Amadeusza Mozarta Cosi fan tutte, ossia La scuola degli amanti KV 5 (pdf: http://www2.muzykologia.uj.edu.pl/kwartalnik/numery/nr17/Weronika_Spyrka.pdf)
  • http://opera.info.pl
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Cos%C3%AC_fan_tutte_%28KV_588%29

Poprzednie części cyklu:

Copyright ©http://empiresilesia.c0.pl

Post Author: Rulez260

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *